Tavla nasıl oynanır?
Tavlada iki oyuncu on beşer pulunu zarla tahtanın etrafında dolaştırıp kendi kalesine getirir ve toplar. Pullarının hepsini ilk toplayan kazanır. Yolda rakibin tek kalan pulunu (açığını) kırıp başa gönderebilirsin.

Kısaca Türk usulü tavla:
- İlk zarı büyük atan iki zarı yeniden atar; ilk hamle çift de olabilir.
- Sonraki oyunlara bir önceki oyunu kazanan başlar.
- Normal oyun 1, mars 2 sayı. Katmerli mars yok, vido (küp) yok.
- Maç genellikle 5 sayıya kadar oynanır.
1. Amaç ve diziliş
Her oyuncu 24. haneye 2, 13. haneye 5, 8. haneye 3 ve 6. haneye 5 pul dizer. Sen 24. haneden 1. haneye doğru oynarsın, rakip ters yönde. Şemalar için tavla dizilişi sayfasına bak.
2. Oyuna kim başlar?
İki oyuncu birer zar atar, büyük atan başlar; eşit gelirse yeniden atılır. Türk usulünde büyük atan oyuncu iki zarı alıp yeniden atar ve o zarı oynar. Bu yüzden oyun düşeş gibi bir çiftle de açılabilir. Maçın sonraki oyunlarında ilk zar atılmaz: bir önceki oyunu kazanan iki zarı atarak başlar.
3. Pul oynama
- Her zar ayrı bir hamledir. 5-2 attığında bir pulu 5, başka bir pulu 2 hane oynayabilir ya da aynı pulu toplam 7 hane götürebilirsin (aradaki hanede rakibin kapısı olmamalı).
- Pul boş haneye, kendi pullarının olduğu haneye ya da rakibin tek pulunun olduğu haneye konabilir. Rakibin iki ya da daha fazla pulu olan hane kapıdır; oraya konulmaz.
- Çift atınca zar dört kez oynanır. Dörtcihar (4-4) atan dört kez 4 oynar.
- Oynanabiliyorsa iki zar da oynanmak zorundadır. Yalnızca biri oynanabiliyorsa o oynanır; ikisinden biri oynanabiliyor ama ikisi birden oynanamıyorsa büyük zar oynanır. Hiçbiri oynanamıyorsa sıra geçer.
4. Pul kırma ve kırık girme
Bir hanede tek başına duran pula açık denir. Pulun rakibin açığına gelirse o pulu kırar; kırık pul ortadaki köprüye çıkar.
Kırığı olan oyuncu önce o pulu oyuna sokmak zorundadır; başka pul oynayamaz. Kırık, rakibin kalesinden girer: 1 atarsan 24. haneye, 6 atarsan 19. haneye girersin. Gireceğin hanede rakibin kapısı olmamalıdır.
Zarlardan hiçbiriyle girilemiyorsa buna gele denir ve sıra rakibe geçer. Rakip kalesindeki altı haneyi de kapatmışsa (tatil etmişse) kırığı olan oyuncu bir kapı açılana kadar hiç oynayamaz.
5. Pul toplama
15 pulunun hepsi kalene girince pul toplamaya başlarsın. Zar, kendi numarasındaki haneden pul alır: 4 atarsan 4. haneden. O hanede pul yoksa daha yüksek bir haneden pul oynaman gerekir. Daha yüksek hanede pul kalmamışsa zar en yüksekteki pulu alır. İstersen pul toplamak yerine kale içinde pul da oynayabilirsin (sallamak).
Pul toplarken pulun kırılırsa önce o pulu oyuna sokup kalene geri getirmelisin; ondan sonra toplamaya devam edersin. Ayrıntılar: pul toplama kuralı.
6. Kazanma ve mars
- Normal oyun (1 sayı): kaybeden en az bir pul toplamıştır.
- Mars (2 sayı): kaybeden hiç pul toplayamamıştır.
Türk usulünde katmerli mars yoktur: kaybedenin pulu köprüde ya da rakibin kalesinde kalsa bile mars 2 sayıdır. Maç genellikle 5 sayıya kadar oynanır; 5 sayıya ilk ulaşan kazanır. Ayrıntılar: mars nedir, kaç sayı? Tavlada beraberlik (pat) olmaz.
Türk usulü ile modern tavla farkı
| Kural | Türk usulü (geleneksel) | Modern tavla (backgammon) |
|---|---|---|
| İlk hamle | Büyük atan iki zarı yeniden atar, çift gelebilir | Büyük atan ilk atılan iki zarı oynar |
| Sonraki oyunlar | Önceki oyunu kazanan başlar | Her oyunda ilk zar atılır |
| Mars | 2 sayı | 2 sayı |
| Katmerli mars | Yok, yine 2 sayı | 3 sayı |
| Vido (küp) | Kullanılmaz | Kullanılır |
| Maç | Genellikle 5 sayı, Crawford kuralı yok | Belirli sayıya kadar, Crawford kuralıyla |
Diziliş, pul oynama, kırma ve toplama iki usulde de aynıdır. TavlArena'da tavla Türk usulüyle açılır; istersen oyun ayarlarından modern kuralları seçebilirsin.
Sık sorulanlar
İki zarı da oynamak zorunlu mu?
Evet, kurala uygun oynanabiliyorsa ikisi de oynanır. Yalnızca biri oynanabiliyorsa o; ikisinden biri oynanabiliyor ama ikisi birden olmuyorsa büyük zar oynanır.
Tavlada ilk zarı kim atar?
İki oyuncu birer zar atar, büyük atan başlar. Türk usulünde o oyuncu iki zarı yeniden atıp oynar. Sonraki oyunlara bir önceki oyunu kazanan başlar.
Gele ne demek?
Kırığı olan oyuncunun attığı zarla hiçbir şekilde giremediği durumdur. Sıra rakibe geçer.
Tavla kaç sayıya kadar oynanır?
En yaygını 5 sayı: 5 sayıya ilk ulaşan maçı kazanır. Normal oyun 1, mars 2 sayı getirir. 3 ve 7 sayılık maçlar da oynanır.