Tavla çeşitleri
Türkiye'de "tavla" denince akla gelen oyun erkek tavlasıdır. Aynı tahtada oynanan kız tavlası, hapis ve gülbahar gibi oyunlar da var. Bu sayfada kesin bildiklerimizi ve kaynakların net olmadığı yerleri ayrı ayrı yazdık.
Erkek tavlası: bildiğimiz tavla
Erkek tavlası ayrı bir oyun değildir; gazetelerin ve oyuncuların kız tavlasından ayırmak için normal tavlaya verdiği addır. İki kural seti vardır:
| Kural | Türk usulü (geleneksel) | Modern tavla |
|---|---|---|
| İlk hamle | İlk zarı kazanan iki zarı yeniden atar | İlk zarlar oynanır |
| Sonraki oyunlar | Önceki oyunu kazanan başlar | Her oyunda ilk zar |
| Mars / katmerli mars | 2 / 2 sayı | 2 / 3 sayı |
| Vido (küp) | Yok | Var, Crawford kuralıyla |
| Maç | Genellikle 5 sayı | Belirli sayıya kadar |
Türkiye'deki tavla turnuvalarında iki usul de oynanır. TavlArena'da tavla Türk usulüyle başlar; oyun ayarlarından modern kurallara geçebilirsin. Kuralların tamamı: tavla nasıl oynanır.
Kız tavlası nasıl oynanır?
TDK kız tavlasını yeni başlayanlar için basit bir oyun olarak tanımlar: pul kırma yoktur, oyun yalnızca yarış ve pul toplamadan oluşur. Pulların yönünü ve toplamayı öğretmek için iyi bir başlangıçtır. Başlangıç dizilişi için güvenilir bir kaynak bulamadık.
Hapis tavla
TDK'ye göre hapis, pulları salıvermeme ve kapatma esasına dayanan bir tavla oyunudur. Yurt dışındaki Tapa ve Mahbusa gibi, rakibin tek pulunu kırmak yerine üstüne pul koyup hapseden oyunlara benzer. Ayrıntılı kuralları için güvenilir bir Türkçe kaynak bulamadık.
Gülbahar
TDK gülbaharı yalnızca "bir tavla oyunu" diye geçirir. Yurt dışında Gul Bara adıyla bilinen oyunda pul kırma yoktur, tek pul bile haneyi tutar ve çiftler yukarı doğru zincirleme oynanır. Türkiye'de farklı oynandığını söyleyenler de var (örneğin 10 sayıya kadar); bunu doğrulayamadık.
Diğer adlar
İzmir tavlası (bazı yerlerde müstecir), asker tavlası ve otuzbir gibi adlar da geçiyor, ama kurallarını güvenilir bir kaynakta okuyamadık. Kurallarını bildiğin bir çeşit varsa bize yaz.
Sık sorulanlar
Erkek tavlası ile kız tavlası arasındaki fark nedir?
Erkek tavlası normal tavladır. Kız tavlası yeni başlayanlar için kırmasız, yalnızca yarış ve toplamadan oluşan basit bir oyundur.
Erkek tavlası kaç sayı?
Genellikle 5 sayıya kadar oynanır: normal oyun 1, mars 2 sayı.
TavlArena'da kız tavlası var mı?
Henüz yok. Şimdilik Türk usulü tavla ve modern tavla (backgammon) oynanabiliyor.